نوروفیدبک

 

 

 

احتمال دارد اصطلاح های "چپ مغز" و "راست مغز" به گوش شما هم خورده باشد! منطقی، ریز بین، تحلیلگر و معطوف به جزئیات هستید؟ این رفتارها نشان دهنده ی چپ مغزی است. خلاق، متفکر و ذهن گرا هستید؟ نیمکره ی راست مغز شما قوی تر است و شما یک راست مغز هستید! اینها پیش فرض های نظریه ای است که مدت هاست در فرهنگ عامه جایی برای خود باز کرده است.

اما نتایج پژوهش های دانشمندان علوم اعصاب دانشگاه یوتا (University of Utah) که به تازگی منتشر شده اند حاکی از آن است که هیچ گونه شواهدی در داده های تصویربرداری مغزی برای متمایز نمودن افراد چپ مغز یا راست مغز وجود ندارد.

سالهاست در فرهنگ عامه اصطلاحات چپ مغز و راست مغز برای اشاره به تیپ های شخصیتی در افراد به کار می رود. پیش فرض این تقسیم بندی آن است که برخی افراد از نیمکره ی راست مغز خود بیشتر استفاده می کنند و عده ای نیز از نیمکره ی چپ مغزشان بیشتر بهره می برند.

پس از 2 سال مطالعه، پژوهشگران دانشگاه یوتا با شناسایی شبکه های عصبی ویژه در نیمکره های چپ و راست مغز که عملکردهای جانبی شده را در مغز انجام می دهند، بیهوده بودن ادعای مذکور را آشکار نمودند. جانبی شدن عملکرد مغز به این معناست که برخی فرآیندهای ذهنی خاص در مغز به طور ویژه توسط یکی از نیمکره های چپ یا راست اجرا می شوند. در طول مطالعه ی مزبور پژوهشگران اسکن هایی را از مغز در حال استراحت 1011 نفر آزمودنی، در محدوده سنی 7 تا 29 سال، مورد تجزیه و تحلیل قرار دادند. آنها در مغز هر فرد هزاران ناحیه را از لحاظ جانبی شدن عملکردها بررسی نمودند و هیچ رابطه ای مبنی بر اینکه افراد در اغلب موارد ترجیح می دهند از شبکه های عصبی نیمکره ی چپ یا راست مغزشان استفاده کنند  پیدا نکردند.

دکتر جف اندرسون (Jeff Anderson) نویسنده ی اصلی مقاله می گوید : "این موضوع که برخی عملکردهای مغز در یکی از نیمکره ها انجام می شوند کاملاً صحیح است.برای مثال جایگاه زبان در نیمکره ی چپ و جایگاه توجه در نیمکره ی راست است. اما در انسان ها استعداد یا تمایل ویژه ای برای استفاده بیشتر از یک نیمکره وجود ندارد و همچنین قدرت شبکه های عصبی نیمکره چپ با راست در انسانها متفاوت نیست. این مسأله از طریق بررسی تک تک روابط و شبکه های مغزی بیش از گذشته مشخص شده است." این پژوهش پیش تر در مجله ی PLOS ONE تحت عنوان "ارزیابی فرضیه ی چپ مغزی و راست مغزی با استفاده از روش MRI ارتباط عملکردی" به چاپ رسیده است.

پژوهشگران این پروژه، اسکن های مغزی مورد مطالعه ی خود را از پایگاه داده هایی به نام مرکز بین المللی پیشگامان به اشتراک گذاری داده های تصویربرداری مغزی INDI (International Neuroimaging Data-Sharing Initiative) دریافت نموده اند. اسکن های مغزی شرکت کنندگان در طول یک تحلیل ارتباط عملکردی توسط MRI تهیه شده بود. در این روش آزمودنی ها به مدت 5 الی 10 دقیقه در اسکنر دراز می کشند و در همین زمان، فعالیت مغز آنها در حال استراحت مورد تحلیل قرار می گیرد.

با دیدن فعالیت های مغز، دانشمندان می توانند همبستگی فعالیت در یک ناحیه ی مغز را با دیگر نواحی مشخص کنند. در پژوهش مورد نظر، محققین مغز را به بیش از 7000 ناحیه تقسیم نموده و بررسی کردند که کدام نواحی مغز بیشتر جانبی شده اند. آنها ارتباطات - یا تمامی ترکیبات ممکن نواحی مغزی - را جستجو کرده و تعداد همه ی روابط یک ناحیه را که در نیمکره ی راست یا نیمکره ی چپ جانبی شده بودند، با هم جمع کردند. جارد نیلسن (Jared Nielsen) دانشجوی تحصیلات تکمیلی نوروساینس که این مطالعه را به عنوان بخشی از پروژه ی درسی خود انجام داده است می گوید: محققین این پروژه الگوهایی را در تصاویر مغزی کشف کردند که نشان می دهد به چه علت یک شبکه ی ارتباطی در مغز ممکن است کاملاً در نیمکره ی چپ یا راست جانبی شود. اگر یک شبکه ی ارتباطی کاملاً در نیمکره ی چپ جانبی شده باشد، تنها در صورتی با یک شبکه ی جانبی شده ی دیگر ارتباط دارد که یک بخش از مغز در هر دوی آنها مشترک باشد.

او معتقد است که نتایج این این پژوهش تحولی در تفکر عامه در مورد نظریه ی قدیمی چپ مغزی و راست مغزی پدید می آورد.

نیلسن می گوید: "ما در پژوهش های خود الگوهایی نیافتیم که نشان دهد کل نیمکره ی چپ یا کل نیمکره ی راست در بعضی افراد دارای ارتباطات بیشتری هستند. این یافته ممکن است به این معنی باشد که تیپ های شخصیتی هیچ ارتباطی به فعال تر بودن، قویتر بودن و یا دارای ارتباطات بیشتر بودن یک نیمکره ی مغز ندارند."

 

 

Journal Reference:

Nielsen JA, Zielinski, Ferguson, Lainhart, Anderson. An Evaluation of the Left-Brain vs. Right-Brain Hypothesis with Resting State Functional Connectivity Magnetic Resonance Imaging. PLoS ONE, 2013 DOI: 10.1371/journal.pone.0071275